Mensen in het noordelijk halfrond spenderen gemiddeld 80% van hun leven binnenshuis, in stadscentra nog meer. Lawaaioverlast in gebouwen is hoofdzakelijk het gevolg van galm en slechte verstaanbaarheid van gesprekken. Mensen worden hiermee elke minuut van de dag geconfronteerd, overal waar ze gaan: in stations en luchthavens, shopping centra, landschapskantoren, restaurants én thuis tijdens het diner of ontspanning in hun loft.
Het minimaliseren van continue blootstelling aan deze geluiden heeft een positieve impact op de productiviteit, de diepe slaap, het stressniveau en de ontwikkeling van het kind.
- Peter Zumthor
Auditieve architectuur is gericht op het creëren van een comfortabele akoestische leefomgeving voor de mens. Het maakt een neutrale waarneming mogelijk van natuurlijke bronnen zoals spraak, muziek en home entertainment en beperkt geluidshinder afkomstig van technische installaties zoals ventilatie, airco en warmtepompen. Voor deze studie zijn alle geluidsbronnen maar ook alle ontvangers belangrijk. De toepassing van auditieve architectuur is essentieel voor de realisatie van een optimale ruimteakoestiek in elke ruimte van de woning.
De juiste ruimteakoestiek maakt de woonruimte geschikt voor het optimaal ervaren van geluidsbronnen met als concreet resultaat:
De tijd die het geluid nodig heeft om met 60dB (1 miljoenste deel) in niveau te verminderen vanaf het uitschakelen van de geluidsbron.
De nagalmtijd bereken je via volgende formule : T = 0,163 V/A waarbij T de nagalmtijd (sec), V volume van de ruimte (m³) en A de equivalente absorptie (m²) is. Hierbij is A = α x S met α, de geluidsabsorptiegraad van het materiaal en S, het oppervlak van het absorptiemateriaal (m²).
De nagalmtijd heeft een belangrijk effect op het welbevinden in een ruimte. In elk land vind je dan ook normen voor deze nagalmtijd.
De Belgische norm NBN S01-400-1 (2008) ‘Akoestische criteria voor woongebouwen’, gaat uit van een gemiddelde nagalmtijd van 0,3 sec in kleinere ruimtes en 0,5 sec in ruimtes groter dan 30m³. Op basis hiervan worden minimale geluidsisolaties opgelegd (DnT,w en LnT,w) voor de scheidingsmuren, de vloeren en de gevels. In de praktijk echter zijn de nagalmtijden in onaangepaste moderne woningen en appartementen twee tot viermaal hoger.
Bovenstaande redenering geldt in alle ons omringende Europese landen:
De meest recente Duitse norm DIN 18041 (2016) ‘Akoestiek in ruimtes’ handelt niet rechtstreeks over woningen maar levert nuttige richtlijnen voor leef en werkruimtes.
Het is logisch en aangewezen dat indien deze eisen gelden voor publieke
gebouwen zij a fortiori toepasbaar zijn in de woning waar mensen 80% van
hun tijd doorbrengen.
De aanbevolen nagalmtijden zijn bijgevolg:
Geperforeerd plafond
Plafondtegels
Gordijnen
Akoestische wandpanelen of bedrukte beelden
Akoestische meubels
Onderstaande toont de geluidsdrukverdeling in een leefruimte. De enige geluidsbron is de televisie in de zithoek.
De geluidsintensiteit van de geluidsbron blijft sterk lokaal en de geluidsdruk is sterk gereduceerd ifv. de afstand tot de bron. De minimale meting van 46 dB komt overeen met gefluister of de motor van een koelkast.
De geluidsabsorptie hangt af van de frequentie. In volgende simulatie zien we de reductie van de nagalmtijd voor verschillende geluidsfrequenties.
Bekijken we twee voorbeelden van woningen waarbij auditieve architectuur belangrijk is.
Kenmerken
Akoestische gebreken
Maatregelen
Kenmerken
Akoestische gebreken
Maatregelen
Auditieve architectuur van de woning moet aangepast zijn aan het ruimtegebruik en de inrichting. Dit is vooral belangrijk in open woonpartijen, bij hoge plafonds of veel glaspartijen. De toepassing van auditieve architectuur beïnvloedt de klank in de ruimte zelf, maar ook de geluidsuitbreiding naar de andere ruimtes. Zo elimineert het echo's en resonanties. We spreken van een duurzame succesvolle toepassing indien de akoestische functie zich naadloos inpast in het ruimteconcept en dus integraal deel uitmaakt van de inrichting.
Het stil maken, dat vraagt vandaag heel veel omdat onze wereld zo luidruchtig is.
Peter Zumthor